Voor expats en internationale werkgevers. Dit artikel legt in het kort uit hoe dit onderwerp in het Nederlandse arbeidsrecht werkt, speciaal voor wie hier vanuit het buitenland komt werken of mensen uit het buitenland in dienst heeft. Liever in het Engels? Read this article in English.
Aantal vakantiedagen per jaar
Het Nederlandse recht maakt onderscheid tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen. Wettelijke vakantiedagen zijn het minimum waar een werknemer volgens de wet recht op heeft. Bovenwettelijke vakantiedagen zijn de extra dagen bovenop het wettelijke minimum, bijvoorbeeld op grond van de arbeidsovereenkomst of de cao.
Wettelijke vakantiedagen
Een werknemer heeft per jaar recht op minimaal vier keer het aantal uren dat hij per week werkt. Hij kan dus vier volle weken vakantie opnemen. Tijdens de vakantie houdt de werknemer recht op zijn gewone salaris.
Wettelijke vakantiedagen moeten worden opgenomen binnen zes maanden na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Heeft een werknemer op 31 december 2022 nog wettelijke vakantiedagen, dan kan hij die tot 1 juli 2023 opnemen. Daarna vervallen ze. De werkgever moet de werknemer erop wijzen dat hij zijn vakantiedagen moet opnemen voordat ze vervallen.
Bovenwettelijke vakantiedagen
Anders dan wettelijke vakantiedagen verjaren bovenwettelijke vakantiedagen pas vijf jaar na het jaar waarin ze zijn opgebouwd.
Een ander verschil is dat bovenwettelijke vakantiedagen soms kunnen worden ingeruild tegen salaris of verrekend met ziektedagen. Dat moet schriftelijk worden afgesproken en kan niet met wettelijke vakantiedagen.
Feestdagen
Nationale feestdagen staan los van de vakantiedagen hierboven. De werkgever hoeft ze in principe niet vrij te geven. Dat is anders als feestdagen als vrije dagen zijn genoemd in de arbeidsovereenkomst, het personeelshandboek of de cao. Dan is de werknemer op die feestdagen vrij, en worden die dagen niet afgetrokken van de wettelijke of bovenwettelijke vakantiedagen.
Vakantie opnemen
De werknemer laat de werkgever schriftelijk weten wanneer en hoe lang hij vakantie wil opnemen. De werkgever kan alleen binnen twee weken na het verzoek schriftelijk weigeren, en alleen als hij daar gewichtige redenen voor heeft. Dat is meestal niet zo. De werkgever moet er ook rekening mee houden dat de werknemer in elk geval de mogelijkheid krijgt om twee weken aaneengesloten vakantie op te nemen. Vakantie wordt in uren opgenomen, niet in dagen. Een werknemer kan dus bijvoorbeeld ook een halve dag vrij nemen.
Een vastgestelde vakantie kan niet zomaar worden teruggedraaid. De werkgever kan dat alleen bij gewichtige redenen, zoals een plotselinge piek in het werk of veel zieke collega’s. In dat geval moet de werkgever de kosten vergoeden die de werknemer daardoor heeft, bijvoorbeeld voor het annuleren van een reis.
Verplichte vakantiedagen
De werkgever kan de werknemer niet zomaar verplichten om vakantie op te nemen. Wel kan hij vooraf een aantal dagen als verplichte vrije dagen aanwijzen. Voorwaarde is dat dit recht, en het aantal dagen waarvoor het geldt, schriftelijk is vastgelegd in de arbeidsovereenkomst of het personeelshandboek. Soms staat het in de cao. Verplichte vrije dagen moeten ook ruim van tevoren worden aangekondigd.
Ziek en vakantie
Wordt de werknemer ziek tijdens zijn vakantie, dan moet hij dat aan de werkgever melden. Die dagen tellen dan als ziektedagen en niet als vakantie. De werknemer kan de vakantie op een ander moment opnemen.
Ook een werknemer die al ziek is, heeft recht op vakantie. Tijdens die vakantie hoeft hij niet aan zijn re-integratie te werken. Is de werkgever het niet eens met de vakantie van de zieke werknemer, dan kan hij de bedrijfsarts vragen of er medische bezwaren zijn. Meestal is dat niet zo. Lees ook Ziek? Zo werkt het in Nederland.
