Voor expats en internationale werkgevers. Dit artikel legt in het kort uit hoe dit onderwerp in het Nederlandse arbeidsrecht werkt, speciaal voor wie hier vanuit het buitenland komt werken of mensen uit het buitenland in dienst heeft. Liever in het Engels? Read this article in English.
In Nederland kunnen werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties in hun branche een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) afsluiten. Daarin staan arbeidsvoorwaarden zoals salarisschalen, het aantal vakantiedagen en de toegestane werktijden.
Het Nederlandse arbeidsrecht ondersteunt cao’s door in bepaalde gevallen toe te staan dat via een cao van de wet wordt afgeweken. Zo kan alleen bij cao in het nadeel van de werknemer worden afgeweken van de regel dat een tijdelijk contract na drie jaar of drie opeenvolgende contracten automatisch een contract voor onbepaalde tijd wordt.
Werkingssfeer
Elke cao heeft een werkingssfeer. Daarin staat meestal welke bedrijfsactiviteiten onder de branche vallen, en wie in het kader van de cao als werkgever en werknemer wordt gezien.
Algemeen verbindend verklaarde cao
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kan een cao algemeen verbindend verklaren. De cao geldt dan voor alle arbeidsrelaties die binnen de werkingssfeer vallen. Een algemeenverbindendverklaring geldt maximaal twee jaar.
Wanneer moet een werkgever de cao toepassen?
Een werkgever moet de cao toepassen als:
- hij lid is van een partij die de cao heeft afgesloten. De arbeidsvoorwaarden gelden dan voor alle arbeidsrelaties binnen de werkingssfeer, ook voor werknemers die zelf geen lid zijn van een cao-partij;
- hij geen lid is van een cao-partij, maar de cao algemeen verbindend is verklaard. De werkgever moet de cao dan toepassen op alle arbeidsrelaties binnen de werkingssfeer, zolang de verklaring geldt.
Wanneer kan een werknemer eisen dat de cao wordt toegepast?
Een werknemer kan in drie situaties eisen dat de werkgever de cao op zijn arbeidsrelatie toepast:
- werknemer en werkgever zijn allebei lid van een cao-partij;
- in de arbeidsovereenkomst staat dat de cao van toepassing is;
- de cao is algemeen verbindend verklaard.
Een werkgever die lid is van een cao-partij moet de cao op alle arbeidsrelaties binnen de werkingssfeer toepassen. Toch kan een werknemer voor wie geen van de drie situaties geldt, die verplichting niet zelf afdwingen. Hij kan dan alleen contact opnemen met de vakbond.
Gevolgen als de cao niet wordt toegepast
Werkgevers doen er goed aan zorgvuldig na te gaan of er een cao geldt of moet worden toegepast. Ten onrechte geen cao toepassen kan ernstige en dure gevolgen hebben:
- Werknemers kunnen via de rechter afdwingen dat de werkgever de cao toepast. Meestal eisen ze dan ook achterstallig loon met terugwerkende kracht.
- Vakbonden kunnen via de rechter naleving afdwingen en bijvoorbeeld achterstallig loon eisen voor alle betrokken werknemers, ook als die werknemers dat zelf niet willen.
- Vakbonden kunnen ook schadevergoeding eisen voor het verlies van gezag, invloed en wervingskracht.
Vaak hoort bij een cao ook een verplicht pensioenfonds. Pensioenfondsen kunnen niet betaalde werkgeverspremies met terugwerkende kracht opeisen.
Aandachtspunten voor buitenlandse werkgevers en expats
Van cao’s is vaak geen (Engelse) vertaling beschikbaar. Dat maakt het lastig om een cao goed toe te passen of er een beroep op te doen.
Heeft u vragen over de toepasselijkheid of de inhoud van een cao? Neem dan gerust contact met ons op.
